የመመለስ ትርጉም — ሀገርን ማየት ብቻ ሳይሆን ሰውን መጠየቅ ነው።

*ብቸኝነት ማለት 

  አንዲት ክፍል አንድ ቤት

  አይምሰልህ ልጄ 

  ነውና ብቸኛ የረገፈ ቅጠል

  ከባህሉ ውጪ ከድንበሩ ክልል።

   -ፈቃደ አዘዘ(ዶ/ር) ጩኽት*

-ገዛኽኝ መኮንን ቶሮንቶ-ካናዳ

ቢያንስ በዓመት አንድ ጊዜ ወደ ትውልድ ሀገሩ የሚመለሰው ወዳጄ ሁሌም ያስደንቀኛል። መመለሱ ለእሱ የዕረፍት ጊዜ ብቻ አይደለም፤ የሰዎችን ሁኔታ ለመጠየቅ፣ የቆዩ ወዳጆቹን ለማስታወስ፣ በሕይወቱ ውስጥ ውለታ የዋሉለትን ሰዎች ለመጎብኘት የሚጠቀምበት ጊዜ ነው።

በእርግጥ ሰው ከትውልድ ሀገሩ ርቆ ሲኖር ትዝታው በየጊዜው ወደኋላ ይመልሰዋል።

የተወለደበት ቦታ፣ የተማረበት ትምህርት ቤት፣ አብረውት ያደጉ ጓደኞች፣ በችግር ጊዜ ከጎኑ የነበሩ ሰዎች በልቡ ውስጥ ይኖራሉ። ስለዚህ መመለስ የቦታ ጉብኝት ብቻ ሳይሆን ከራስ ሕይወት ታሪክ ጋር እንደገና መገናኘትም ነው።

“የሰው ሀብቱ ሰው ነው፤ የተዘራው መልካምነትም በአንድ ቀን በአንድ መንገድ ይመለሳል።” ያለው ማነው?

ወዳጄን የሚለየው ግን ይህ ነው። ወደ ሀገር ሲሄድ ጊዜውን በየመዝናኛ ቦታው፣ በየጭፈራ ቤቱ ብቻ አያሳልፍም። ይህ ማለት መዝናናት አይወድም ማለት ግን አይደለም፤ ሆኖም ለእሱ የትውልድ ሀገር ጉብኝት ከመዝናኛ በላይ ትርጉም አለው።

“እንዴት ነህ?” የሚለው ጥያቄ ለእሱ ቀላል ቃል አይደለም። ከሰው ጋር ቁጭ ብሎ ሕይወቱን ይጠይቃል። ችግሩን ያዳምጣል። የሚችለውን ያግዛል። የተለያዩ ዓመታትን እና ርቀቶችን ተሻግሮ የቀድሞ ወዳጅነቱን ያድሳል።

በተለይ በሕይወት ውስጥ ከባድ ጊዜ ያሳለፉ ሰዎችን አይረሳም። የታሰሩትን ይጎበኛል።አንድ ጊዜ እሱን የረዳውን፣ በችግር ጊዜ ከጎኑ የቆመውን፣ አንድ ቀን በትንሽ ነገርም ቢሆን የደገፈውን ሰው ዓመታት ቢያልፉም አይረሳም። ይህ ደግሞ አንድ ትልቅ የሕይወት ትምህርት ያስተምረናል፤ ሰው ሲያድግ የጀመረበትን መንገድ እና በመንገዱ ላይ የነበሩትን ሰዎች መርሳት የለበትም።

የውጭ ሀገር ኑሮ አንዳንዴ ሰውን ከቀድሞ ሕይወቱ ያርቀዋል። አዲስ ሥራ፣ አዲስ ማኅበራዊ አካባቢ፣ አዲስ የኑሮ ዘይቤ ይመጣል። በዚህ መካከል ግን የትውልድ ሀገር ያለፈውን ማንነት የሚያስታውስ መስታወት ሊሆን ይችላል።

ስለዚህ ወደ ትውልድ ሀገር መመለስ ማለት ቤተሰብን ማየት፣ የቀድሞ ጓደኛን ማግኘት ወይም የሚወዱትን ምግብ መብላት ብቻ አይደለም። አንዳንዴ የተረሳን ሰው ማስታወስ ነው፤ አንዳንዴ የታመመን ሰው መጠየቅ ነው፤ አንዳንዴ በችግር ያለን ሰው ማጽናናት ነው።

ከሁሉም በላይ ግን የሰውን ሁኔታ መጠየቅ በራሱ አንድ ዓይነት ልግስና ነው። ሰው ሁልጊዜ ገንዘብ ሊሰጥ አይችልም፤ ግን ጊዜውን፣ ጆሮውን፣ ቃሉን እና ትኩረቱን መስጠት ይችላል። አንድ ሰው “እንዴት ነህ?” ብሎ በእውነት ሲጠይቅ ከጥያቄው በላይ የሆነ መልእክት ይሰጣል፤ “አስታውስሃለሁ፣ አልረሳሁህም፣ የምትኖረው ሕይወት ያሳስበኛል” የሚል።

የዚህ ወዳጄ አካሄድ ትልቅ ምሳሌ ነው። ከሀገር ርቀን ብንኖርም ከሰዎች መራቅ አያስፈልገንም። የትውልድ ሀገራችንን ስንመለከት መንገዶቿን እና ሕንፃዎቿን ብቻ ሳይሆን በዚያ ሕይወታችንን የገነቡትን ሰዎችም ማየት ይገባናል።

ምክንያቱም የትውልድ ሀገር ቦታ ብቻ አይደለችም፤ ሰዎች ናቸው። ትዝታ ነው። ውለታ ነው። ወዳጅነት ነው። እና ወደኋላ ተመልሰን ማየት ማለት የረዱንን ሰዎች አለመርሳት ነው።