A letter dated January 16, 2026 and attributed to former U.S. President Donald J. Trump, addressed to Egyptian President Abdel Fattah El-Sisi, has reignited debate over the Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD) and the future governance of the Nile River. Though not a treaty or legally binding document, the letter is drawing intense scrutiny for the diplomatic, legal, and geopolitical signals it sends in one of Africa’s most sensitive transboundary disputes.A Subtle Move Away From “Historic Rights”The letter’s most consequential phrase asserts that “no state in this region should unilaterally control the precious resources of the Nile.” Legal analysts note that this language aligns more closely with contemporary international water law than with Egypt’s traditional reliance on the 1929 and 1959 Nile agreements, which Ethiopia has never recognized.By invoking principles such as equitable and reasonable utilization and the obligation not to cause significant harm, the letter implicitly lends weight to Ethiopia’s long-standing argument that Nile governance must be inclusive, forward-looking, and rooted in post-colonial legal norms.U.S. Mediation Back on the TableThe offer to “restart U.S. mediation” signals a possible American return to a negotiation process Ethiopia has consistently argued should remain African-led, under the auspices of the African Union (AU).For Addis Ababa, renewed external mediation raises concerns about power imbalances and the erosion of AU legitimacy. Egypt, meanwhile, has historically favored internationalization, viewing it as a way to amplify diplomatic leverage. Sudan’s position remains fluid, shaped by ongoing internal political instability.Observers warn that without tight coordination with African institutions, renewed U.S. involvement could shift the focus back to procedural disputes rather than advancing technical and cooperative solutions.Monitoring and Predictable Releases: A Legal Grey ZoneThe letter’s call for a “strong United States role in monitoring” GERD operations and ensuring “predictable water releases during droughts” has raised legal red flags. Monitoring implies enforcement authority, yet no existing treaty grants such powers to any external actor.Critics argue that predictability guarantees could amount to indirect constraints on Ethiopia’s sovereign control over a dam that was fully financed and constructed domestically. In the absence of a binding, mutually negotiated agreement, such language risks creating political expectations that exceed international legal obligations.Energy Cooperation Without ConditionsSuggestions that Ethiopia could supply electricity to Egypt and Sudan have been widely welcomed as confidence-building. However, experts stress that electricity trade is governed by commercial contracts, not international water law.Linking power exports to water concessions, they caution, would set a problematic precedent. Energy cooperation may foster trust, but it remains voluntary and cannot be converted into legal or political compulsion.Security Concerns and the Risk of MilitarizationThe letter’s reference to avoiding “major military conflict” underscores U.S. concern about escalation, but it also normalizes the idea that force remains a conceivable option. For Ethiopia, this reinforces long-standing fears that internationalization could securitize what it views as a purely developmental project.A Signal, Not a SettlementLegally, the letter appears to validate elements of Ethiopia’s argument for equitable Nile use. Diplomatically, it leans toward Egypt by reopening the door to external mediation. Institutionally, it risks sidelining African-led frameworks. Politically, it raises expectations without offering enforceable commitments.Policy analysts argue that Ethiopia’s next steps should include anchoring any mediation firmly within the African Union, reaffirming sovereignty over GERD operations under international law, clearly separating water governance from energy cooperation, and insisting that mediation does not evolve into arbitration by pressure.The letter may not carry legal force. But in the geopolitics of the Nile, signals often shape outcomes long before the law does.

Trump Letter Rekindles Nile Tensions, Quietly Redrawing the Legal Lines on GERD

By- Gezahegn MekonnenWhat if a single word could bend time, skip centuries, and drop Emperor Tewodros straight into the world of Gen Z? That word is teleported 😂—a concept Gen Z lives by without even thinking about it.Imagine being instantly transported from the era of Atse Tewodros, a visionary emperor fascinated by innovation and modern tools, to the age of Gen Z—also known as the Kejikaja generation or the Aisho Speed generation. This is a generation that lives online yet shows up offline when it truly matters. I belong to Generation X, but this moment invites all of us to ask: which generation are you from, and how do you show up in the world?Today, as we mark the birthday of Emperor Tewodros, it’s hard not to wonder how he would fit into our hyper-connected age. Known for his reformist mindset and curiosity about technology in his own time, Tewodros might feel surprisingly at home among Gen Z. After all, this is a generation obsessed with innovation, speed, tools, and impact. While others wait for the future, Gen Z simply teleports into it.Gen Z didn’t discover technology—it was there from day one. Smartphones have been in their hands since childhood, live streaming is second nature on YouTube and TikTok, and activism—especially for the environment—is part of their identity. A Gen Z activist might plant a tree today, post about it immediately, and organize a movement by tomorrow. They may dig the hole with a shovel, but they’ll still beat the deadline. Multitasking isn’t a skill for them; it’s a lifestyle.Every generation has its own rhythm, strengths, and contradictions. None is better or worse—just shaped by the times it lives in. From the Lost Generation shaped by World War I, to Baby Boomers inspired by moon landings and music revolutions, to Gen X growing up with personal computers and MTV, to Millennials navigating the rise of the internet—each generation has pushed humanity forward in its own way. Gen Z, born between 1997 and 2012, stands out for its fluency in smartphones, streaming culture, and climate action, while Generation Alpha grows up AI-native and Generation Beta prepares to explore a world of spatial computing and maybe even Mars.History, then, isn’t frozen in the past. It’s constantly being teleported into the present. From Emperor Tewodros dreaming of progress in the 19th century to Gen Z livestreaming the future today, the tools change—but the human drive to innovate, connect, and change the world remains the same.Different eras. Different tools.Same unstoppable urge to move forward 🌍✨&nbsp;&nbsp;

🚀 Teleported: From Emperor Tewodros to TikTok in One Swipe

ጌትነት እንየውን ያህል ጠቢብ ከስንት ዓመታት ብሔራዊ ዝንጋታ በኋላ አበርክቶውን በሚመጥን ደረጃ መከበርና መሸለሙን&nbsp;በስደት ከምኖርበት ሀገረ ካናዳ ሆኜ ስሰማ በእጅጉ ደስ አለኝ። ለዚህም የተስፋ ኢንተርፕራዙ ተፈራ ወርቁ&nbsp;የአንበሳው ድርሻ እንደሚወስድ ቴዲ ተክለአረጋይ ነገረን ተባረክ ብያለሁ ተፌ። ጌትነት እንየው በ1970 ዎቹ እና 80ዎቹ የኢትዮዽያ ቴሌቪዥንን ይመለከት ለነበረ ለማንኛውም ኢትዮዽያዊ የታወቀ ስም ነው።በ 1985/6/7/8/9/ እና 90 ዎቹ የጌትነት ወርቃማ የትወና የማዘጋጀት እና የመፃፍ ወራት ነበሩ። በቴአትር ክበብ ነፃ መግቢያ ትኬት ካየሁአቸው መሀከልየሻምበል ፈቃደ ዮሃንስ ድርሰት እና የጌትነት ዝግጅት እና መሪ ትወና የነበረው እርጉም ሐዋርያየጋሽ ፀጋዬ የሼክስፒር&nbsp;ትርጉምና የማንያዘዋል እንደሻው ዝግጅት ሐምሌትለመቼውም ጌትሽን የማስታውስባቸው ሥራዎች ናቸው። ጌትነት ፀሐፈ ተውኔት አዘጋጅና ተዋናይም ብቻ አይደለም ጥንቅቅ ያለ ገጣሚም ነው።አሪፍ የአጫጭር ልብወለዶች ፀሃፊም ነው በድሮው የብሔራዊ ቴአትር አመታዊ መጽሔት ከሙያችን ላይ ይወጡ የነበሩ ግጥሞች እውቀትን ፍለጋን እስኪያሳትም ድረስ አድነን የምናነባቸው ነበሩ።በ90ዎቹ በሰለፍ የታየው ውበትን ፍለጋ ተውኔት የጌትነት ብዕር ለፈለገው ዘውግ የሚገዛ መሆኑን ያረጋገጥንበት ነው። አባ ኮስትር በላይ ለመጀመሪያ ጊዜ በቴሌቪዥን በታየ ጊዜ ባለቀለም ቴሌቪዥን የመጣበት ጊዜ ነበርና ብዙው የሰፈራችን ወጣት ወደ ቀበሌ ክበብ ሄዶ ነበር የሚያየው እና እኔም የዚህ ማስታወሻ ፀሃፊ ጄነራል ዊንግት አካባቢ ወደ ኮልፌ መንገድ ላይ ከነበረው የከፍተኛ 25 ቀበሌ 02 የወጣቶች መዝናኝ ሄጄ ነው የጌትነትን አባ ኮስትር ያየሁት ታዲያ ያችን&nbsp;ጠባብ የመዝናኛ ክበብ የሚመራት የጀግናው በላይ ዘለቀ ወይም አባ ኮስትር የልጅ ልጅ መሆኑ ትርኢቱን አይረሴ ያደርገዋል። የአካባቢው ሰው ቹቹ እያለ የሚጠራው እኩዮቹ ነብሮ የሚሉት ተክለማሪያም ባህሩ ከበላይ ዘለቀ ልጆች አንዱ የነበረው የባህሩ ልጅ ነው። አባቱ በልጅነቱ ቢሞትም እናቱ አባይነሽ በድህነት ጥጥ ፈትላ እንጀራ ጋግራ ነው ያሳደገችው።ጌትነት እንየው አባ ኮስትርን ሲጫወት እኔ እናቴ አንዴ በላይ ብላኛለች ሌላ ማዕረግ አልፈልግም ሲል በተክለማሪያም ፊት ደማቅ ብርሃን ነበር የፈነጠቀው።ጌትነት እንየውን ከዚያ በኋላ የማየት የማግኘት የማናገር ጉጉት ውስጤ ተፈጠረ። ያ ጊዜ አልፎ ወያኔ አገር ከወረሰ በኋላ እኔም ወደኪነት አዘነበልኩ በሰፈራችን ደብር ዼጥሮስ ወ ዻውሎስ መድረክ የተጀመረ የድራማ ሙከራ አድጎ ፒ ኤንድ ፒ ወይም ዼጥሮስ ወ ዻውሎስ የተሰኘ ክበብ አቋቋምን ከአዲስ አበባ ባህል ቢሮም ፈቃድ አግኝተን ከቀዳሚዎቹ ከነ አፍለኛው እኩል ተውኔት መስራት ጀመርን አጋጣሚ አንዷ አባላችን ያመጣችው የተውኔት ፅሁፍ እጃችን ላይ ገባ ማርታ እና ሐና የተሰኘ በደረጀ ኃይለሥላሴ የተፃፈ ባለ አንድ ገቢር ተውኔት ነበር በዚያን ወቅት ኮልፌ እፎይታ ገበያ አጠገብ እየመጡ ተውኔት በግላቸው ከሚያሰለጥኑንና ከሚያበረታቱን ፕሮፌሽናል የቴአትር ሰዎች መሀከል የማዘጋጃ ቤቱ ተዋናይና አዘጋጅ ከበደ ደገፉ እንዲሁም ድሮ በዼጥሮስ ዘኬ አድጌአለሁ እያለ የሚያስቀን በኃይሉ መንገሻ አንዱ ነበር።ከበደ ደገፉ ቤቱ አስኮ ስለነበር በየሳምንቱ አንድ ቀን አንዳንዴም ከዚያ በላይ እየመጣ ያሰለጥነናል አተዋወን መድረክ አያያዝ ብሎኪንግ የድምፅ አወጣጥ ወዘተ። እና የደረጀን ተውኔት እንዳገኘን ስንነግረው በክበቡ ውስጥ ያሉትን ልጆች ካስት አድርጎ ተውኔቱን ግሩም አድርጎ አዘጋጀው። ተውኔቱ ማርታ በምትባል ተዋናይት እና መተወኗን በሚቃወም ነጋዴ ባሏ መሀከል የሚፈጠር ግጭት ላይ የተመሰረተ ነው እሷ ልተውን ስትል እሱ አርፈሽ ተቀመጭ ወይም እኔ ሱቅ እከፍትልሻለሁ ባይ ነው። በኋላ ወደ ጡዘቱ ሲቃረብ ለረዥም ጊዜ ተደብቃ ያጠናችው ተውኔት ለህዝብ የሚከፈትበት ቀን ይደርሳል እና ቧሏን አታላ እና እንደማትሄድ ቃል ገብታ እሱ ሲሄድ ወደ ቴአትር መክፈቻው ትሄዳለች የመድረክ ስሟ ሃና ነው መድረኩ ላየ የመሳሳም ትእይንት አለው እና ፍቅረኛዋ ሊስማት ሲል ከህዝብ መሀል እንዳትስማት ሲል ባሏ ሽጉጥ ደግኖ ይነሳል።ይህን ልብ አንጠልጣይና መሳጭ ታሪክ የሚተውኑት የክበባችን ልጆች ማርታን ሰርካለም ተስፋዬባሏን ታዬን ቶማስ ተስፋዬአዘጋጁን ሃይሉ ስዩምፍቅረኛዋን አሀዱ ነበሩ ሌሎችም እንደየሁኔታው አነስተኛ ሮል ተሰጥቷቸዋል።ይህን ተውኔት ይዘን በየቦታው አሳይተናል ደብረዘይት ናዝሬት አዲስ አበባ እዚያ አዳራሻችን ኮልፌ አጠና ተራ ከፍተኛ 25 ቀበሌ 08 አዳራሽ ።በወር አንዴ የሥላሴ እለት አብሮን የሚያሳልፈው በኃይሉ መንገሻ /ነፍስ ይማርና/ ለምን ብሔራዊ አታስገመግሙትም የአዘቦት ቀን ቲአትር ከውጪ ማሳየት ስለተፈቀደ ጥሩ ይሆናል አለን። እንደተባለው በደብዳቤ ፕሮዳክሽኑ እንዲገመገምልን ለቴአትር ክፍል ጠየቅን እና አስፈላጊውን አሟልተን ተገመገመ እና አልፏል ተባልን። ለመድረክ ከመብቃቱ በፊት ግን ዋናው አዘጋጅ እና ደራሲው መምጣት አለበት ተባለ። በእኛ&nbsp;አጠራር ለከቤ ወይም ከበደ ደገፋ ነገርነው እኔ አልሄድም ቶማስ ረዳቴ ስለሆነ እሱ ይነጋገር አለ።ሆኖም በክበብ አባላት መሀክል ቶማስ ሆኖ የአዘጋጁ ክፍያ በሙሉ ወደሱ ይሂድ የሚለው ሊያስማማ ስላልቻለ የብሔራዊ ሰዎች ጌትነት እንየውን አምጥተው የተወሰነ ማስተካከያ አድርጎ ለቤቱ መድርክ በሚመች መንገድ ሪ ዳይሬክት እንዲያደርግ መደቡት እሱም በደስታ አደረገ በተለይ መሪዋን ተዋናይት ሰርካለምን ማርታንና ሃናን ሆና ስትጫወት ሲያያት በግሬሳ በመድረክ በቃቷ ተደሰተና በሳምንት ሁሌቴ እየተገናኘን እንስራ ብሎ ቀን ቆረጠ ሰርካለም ግን በተባለችበት ቀን አልመጣ አለች ብትመጣም እያረፈደች የጌትነት የማዘጋጅት ጉጉት ውሃ ደፋችበት እስካሁን በሚገርመኝ ሁኔታ ሙላለም ታደሰ እንድትሆን ብሎ ይዟት ሲመጣ ሙላለም ሙሉ ቃለ ተውኔቱን በቃሏ ይዛው ነበር ። እና ያ ተውኔት ሊከፈት ሲል ጌትነት እኔ አዘጋጅ አልባልም አዘጋጁ ከበደ ነው እኔ እንዲያው ለመድረኩ ኣስማማት ነው ሲል እራሱን ከክፍያ አወጣ።ይህ የጌትነት ለገንዘብ ለዝና ያለውን ጤነኛ አስተያየት እና ለሙያው ያለውን ክብር ያረጋገጥኩበት የመጀመሪያው አጋጣሚ ነው።&nbsp;ያን የመሰለ ቴአትር በየሳምንቱ ሐሙስ በብሔራዊ ቴአትር መታየት ከጀመረ በኋላ እንዲቋረጥ ሆነ ። ለመቋረጡ ምክንያት የሆነው የደራሲውን ክፍያ በክበባችን ላቀረብነው ለሟቹ ደራሲ ህጋዊ ወራሽ የቴአትር ቤቱ ቴአትር ክፍል ሃላፊዎች እነ ፈቃዱ ፈዬ አልከፍልም በማለታቸው እኔ ጉዳዩን ጋዜጣ ላይ ለመጻፍ ተገደድኩ አዲስ ዘመን የፃፍኩትን ባህል አምድ ላይ እንዲያወጣልኝ ያኔ የባህል አምድ ለሚያዘጋጀው ወዳጄ አብረሃም ረታ ሰጠሁት ጥቂት ቀን አቆይቶ ከብሔራዊ ወዳጆቼ ጋር ታጣላኛልህ ብሎ አላወጣ ሲለኝ ያኔ እንደአሸን ከፈሉት ታብሎይዶች ማከሰኞ ቀን ለሚወጣው ኤሪስ የተባለ ጋዜጣ ሰጠሁት በትልቁ አትሞ አወጣው በሚቀጥለው ሳምንት ሐሙስ ሀገር ሰላም ብለን ብንሄድ ማርታ እና ሐና ቴአትር ላልተወሰነ ጊዜ ተቋርጧል ተብሎ መግቢያው ላይ ማስታወቂያ ተለጥፎ ጠበቀን።ይህ ከሆን ከጥቂት አመታት በኋላ በኢትዮዽያ ቤተሰብ መምሪያ ማኀበር የኮልፌ ቅርንጫፍ ከሟቹ ደራሲና ተዋናይ ሰለሞን አለሙ አብዬ ዘርጋው ጋር ሆነን እሱ የቴአትር እኔ ኢትዮ ራዕይ የተባለ ክበብ አቋቋምን የ6 ወር ስልጠና ከሰጠሁ በኋላ በስልጠናው ፍፃሜ የምረቃ ዝግጅት በአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤት አዘጋጅተን ጋዜጣ አሳተምን ለመጀመሪያ ጊዜ በዋና አዘጋጅነት የሰራኋት ጋዜጣ ናት ። ለኪነ ጥበብ አምድም በእንግድነት የመረጥኩት ጌትነት እንየው ነበር በቀጥታ ብሔራዊ ቴአትር ሄጄ ያለምንም ቢሮክራሲ የህይወት ታሪኩን ከ ሀ እስከ ፐ ተረከልኝ።ጌትሽ ትናንትም ዛሬም ኢንቴግሪቲውን የጠበቀ ለኪነት ራሱን የሰጠ ታላላቆቹን አክባሪ ታናናሾቹን መካሪ ነው። እድሜና ጤና ሰጥቶት ብዙ እንዲፅፍልን በተለይ ግለ ታሪኩን እንዲፅፍልን ምኞቴ ነው።

ጌትነት እንየው የተዋጣለት ገጣሚ ተዋናይ አዘጋጅ ጸሐፈ ተውኔት ነው!  ሎሬትነት ያንሰው ይሆን?  -ገዛኽኝ መኮንን

Sosi, Gezahegn; “CONGRATULATIONS!” to you and all members of the Salon. Let the trumpets blare and fireworks fly! You deserve nothing less. Bringing a hundred-plus literature enthusiasts together from across the world and managing to have such spirited, genuine, and positively-charged discussions on literary issues is a feat that could be taken up only by the dedicated and those willing to get going even when the goings get tough. I could imagine the brick walls and the depressions during the earliest days and months. You maneuvered you way through it all and there could be nothing wrong in patting your own backs, because that is an affirmation of work well done and at the same time a resolve to keep on going no matter the obstacles down the road.&nbsp;&nbsp; Life is seldom a walk in the park. Not ever! Much of the world being in the eye of the political, social and economic storm, riding through it all and coming out in one piece is quite a challenge. Keeping heads above the raging waters is the water drains every ounce of our energy, mentally and physically. Members of the salon scattered all over the world still carving out enough time to participate in the salon’s various programs indeed programs is a clear sign of dedication and perseverance. Three cheers and more! In times when even long-lasting friendships and relationships shatter like brittle silverware, and hopelessness hovers over our heads it’s amazing bringing together souls who probably never met each other in person talk and creating the harmony for genuine, well-intention discussions is amazing. In times when absurd and ill-intention negativity commands narratives, seeing group members voice genuine appreciations for work well done is exciting, to say the least! No flattery intended. Back there are frequent book launchings. That in itself is encouraging. However, thinking that reflects what we may call the “level of readership” would be misleading. The ‘horrible’ (For lack of a better term!) truth is that book readers are an endangered species! No “ifs” and “buts!” Things being as bleak as they are, ventures like the literary saloon are blessings in each and every sense of the term.&nbsp;You’d be ‘a bestseller’ for selling three thousand books over several months in a country of 130,000,000+ million literally-starved souls! Not much twinkling stars over here. Keep it up, and keep it going!

Three Cheers and More!- Ephrem Endale

"የሥነ ጽሑፍ ሣሎንን ከተቀላቀልኩ ገና 11ኛ ወሬ ነው ... ዓመት አልሞላኝም ... ገና አንድ ወር ይቀረኛል ..." ብዬ ዳሰሳዬን ብጀምር ‹ቀደም ብለህ ይሄንን ብታሳውቀን ኖሮ ላንተ ሲባል ክብረ-በዓሉን ለአንድ ወር እናዘገየዋለን› የሚል ስላቅ እንደምትሸጉጡልኝ አውቃለሁ።&nbsp;&nbsp;የሥነ ጽሑፍ ሣሎናችን ለአንድ ዓመት ሙሉ ካደረጋቸው ውይይቶች፣ ገጠመኞች፣ ክንውኖች አንኳር አንኳር የሚባሉትን በአጭሩ እንደሚከተለው እዳስሳለሁ።&nbsp;&nbsp;ሰኞ ሰኞ ባለው በግጥም ቀናችን የዳዊት ጸጋዬ ግጥሞች ላይ ተወያይተን፣ የፊርማዬ ዓለሙ ግጥሞችን ኮምኩመን፣ የጋሽ ሥዩም ተፈራ የስንኝ ቋጠሮ ላይ ኂሳዊ ንባብ አቅርበን፣ የኃይሉ ገ/ዮሐንስ (ገሞራው) ብዕርን ተመልክተናል። በተጨማሪም የተለያዩ ገጣሚያንን ልዩ ልዩ ግጥሞችን በየሳምንቱ ተገባብዘናል።&nbsp;&nbsp;ማክሰኞ ማክሰኞ በሚደረገው ደራስያንን በማስተዋወቅ ቀን የ pen international ተቋም አመሠራረትን አይተን፣ ስለመሥራቾቹ ማንነትና ምንነት ቃኝተን፣ የሠንሰለት መጽሐፍ ደራሲ ሻምበል ፈቃደ ዮሐንስን በአባሎቻችን ብዕር ጎብኝተን፣ ከአንዳንዶቻችን የዘመን ጓድ የኾነው የታገል ሰይፉን ሥራዎችና ሕይወት አውስተን፣ ስለአውግቸው ተረፈ እና እብዱ መጽሐፍ ተዝተን፣ ስለሚላን ኩንዴራ አውግተን፣ ስለፍራንዝ ካፍካና ሥራዎቹ ተቀባብለን፣ ስለ ዣን ፖል ሳርተር በመጠኑ ቀማምሰን … ድምቅምቅ ያሉ ቀናትን እና ምሽቶችን አሳልፈናል።&nbsp;&nbsp;እንዲሁም የአፍሪካን ታሪክ ዲኮሎናይዝ ማድረግ በሚለው ሐሳብ እና ሐቀኛውንና በአፍሪካዊያን ተጽፎ የዩኔስኮን ሼልፍ ሲያሞቅ የኖረውን ሰነድ ነጻ ለማውጣት የሄደችበትን ርቀት የሚያትተው የዘይነብ በደዊ ታሪክም እንዲሁ በሣሎናችን የማክሰኞ አትሮኖስ ላይ ተሰይመው ከነበሩ ዐበይት ጉዳዮቻችን አንዱና ዋነኛው ኹነት ኾኖ አልፏል።&nbsp;&nbsp;እሮብ እሮብ በነበረን የረጅም ልቦለድ ቀን ላይ የርብቃ ፍሥሐን ዳውተር ኦፍ ሳይለንስ ላይ ተወያይተን፣ የአዳም ረታ ሥራዎች ላይ ኂሳዊ ንባቦችን አቅርበን፣ የፍቅረ ማርቆስ ደስታ ኤትኖግራፊ ድርሰቶቹን በሚመለከት ከደራሲው ጋር በድምፅ ቅጂ ዘለግ ያለ ውይይት አድርገን ... ከቀደምት የበዓሉ ግርማን፣ የሀዲስ ዓለማየሁን፣ የዳኛቸው ወርቁን፣ የብርሃኑ ዘርይሁንን ሥራዎች … ከአሁነኞቹ የወንደሙ ገዳን፣ የስንቅነህ እሸቱን፣ የዓለማየሁ ገላጋይን እና መሰል ጻሕፍትን ሥራዎች ላይ በልዩ ልዩ መንገድ አውስተናል፣ አውግተናል፣ ተከራክረናል … ተወያይተናል። በተጨማሪም በዐማርኛ የተከታታይ ልቦለዶችን መልክ ቃኝተናል። ሦስትዮሻዊ ( trilogy ) የልቦለድ መጻሕፍት ላይ ምልከታችንን አንጸባርቀናል።&nbsp;&nbsp;በሐሙስ የኢ-ልቦለድ ቀናችን የተስፋዬ ማሞን ከማዕበል ማዶ፣ የማልኮም ኤክስን የሕይወት ታሪክ፣ የፍቅረማርቆስን የሚሳም ተራራን፣ የነብይ መኮንን የኛ ሰው በአሜሪካን፣ በጥላሁን ገሠሠ ዙርያ ዘካሪያ መሀመድ በጻፈው መጽሐፍ ላይ እና መሰል የኢልብወለድ ሥራዎች ላይ ሄደንበታል።&nbsp;&nbsp;&nbsp;የኂስ ቀናችን በኾነው በዕለተ አርብ ላይ በተለያዩ ርዕሰ ጉዳዮች ላይ ዕይታችንን ተቀባብለናል። ስለ ኂስ ምነነት፣ ስለ ኃያሲነት፣ የኃያሲያንን እጥረት ለመቅረፍ፣ ጥራታቸውንም ለማላቅ በዩኒቨርስቲዎቻችን ሥነ-ኂስ ላይ ብቻ ያተኮረ department መቋቋም አለበት ወይስ የለበትም? በሚል ጉዳይ ሐሳብ ተለዋውጠናል። ከደርግ በኋላ የሴንሰር መቆም ሥነጽሑፋችንን ጎድቶታል ወይስ ጠቅሞታል? በሚል ሞቅ ያለ ውይይት አድርገናል። የደራሲ ሞትና የአንባቢ ልደት የሚለውን ጥልቅ ሐሳብ ላይ … ጠንከር ያሉ የሙግት ቡጢዎችን በፍቅር ተቃምሰናል።&nbsp;የአጭር ታሪኮች፣ የአጭር ልቦለዶች፣ የወጎች ሰንዱቅ ማጠንጠኛ ቴፕ በሚከፈተው በዕለተ ቅዳሜ የአንቷን ቼኾቭ ሥራዎችን፣ የምግባር ሲራጅ እየዳነ ኼደን፣ የተመስገን ገብሬ አጭር ልቦለድን፣ የትግስት ሳሙኤል፣ የአሌክስ አብርሃም፣ የታደሰ ሊበን፣ የሶስና አሸናፊ … እና መሰል ደራሲዎችን ተገባብዘናል፣ ተቀባብለናል፣ ተወያይተናል።&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;በተለያየ ወራት የተዘጋጀ የዙም ውይይት በአራት ዙር የቀረበ ሲኾን&nbsp;1.⁠ ⁠አብዮተኞች እና ሥነጽሑፍ በሚል መነሻ ሐሳብ ጋሽ ቤልጅግ ዓሊ፣&nbsp;2.⁠ ⁠ንባብ ሙሉ … መጻፍስ ሙሉ ያደርጋል በሚል ርዕስ ጋሽ ገዛኸኝ መኮንን፣&nbsp;3.⁠ ⁠በሀገራችን ንባብን ለማገዝ ምን እናድርግ በሚል ጋሽ ዓለሙ ተበጀ&nbsp;እንዲሁም&nbsp;4.⁠ ⁠የኢትዮጵያዊ ዘመናዊ ልቦለድና አብዮት በተሰኘ ርዕሰ ጉዳይ ላይ - ጋሽ ቢኒያም አቡራ&nbsp;አማካይነት መነሻ ሐሳብ ቀርቦ በዙም መተግበሪያ ተገናኝተን ሰፋ ያለ ውይይት አካሄደናል።&nbsp;የልደት ቀን አከባበር፣ የጋብቻ ክብረ-በዓል፣ ሀገር አቀፍ ክብረ በዓላት፣ ዓለምአቀፍ ክብረበዓላት፣ ታላላቅ ኤቨንት እና መሰል መርሐግብሮች የመልካም ምኞት በመግለጽ ቤተሰባዊነትን ያደረጀንበት አጋጣሚዎች ናቸው። በዓላቱን የምናከብርበትን መንገድ ለአባላቱ በመንገር ይበልጥ የተዋወቅንበት ሣሎን ነው። በተጨማሪም በዓላቱን ተገን በማድረግም ሥነጽፋዊ ሥራዎችን የምናወሳበት መኾኑን ልብ ይሏል። ለምሳሌ በላብ አደሮች ቀን እንደ ቱሉ ፎርሳ ያሉ ጽሑፎችን፣ በፋሲካ በዓል ወቅት ገጸክርስቶስ ገጸባሕርያትን፣ በእስልምና በዓላት ሰሞን እስላማዊ ሥነጽሑፍን&nbsp;መተዘታችን ለአብነት የሚጠቀሱ ክንውኖቻችን ናቸው።&nbsp;&nbsp;ከሀገር ውስጥ እነ ፍቅረዐዲስ፣ አስቻለው ፈጠነ፣ ጎሳዬ ተስፋዬ፣ ሰይፉ ዮሐንስ፣ አስናቀች ወርቁ፣ ጂጂ፣ ዓለማየሁ እሸቴ፣ ሙላቱ አስታጥቄን … ከውጭ&nbsp;እንደ ያኒ፣ ትራምፒስትና የጃዝ ሙዚቀኛውን ሉዊስ አርምስትሮንግ፣ የፈረንሳይቷ ኤዲት ፒአፍን፣ ሬይ ቻርለስን እና መሰል ሙዚቀኞችን እየተገባበዝን ለአንድ ዓመት ዘልቀናል።&nbsp;&nbsp;እንደ የአልጋ መውረጃ፣ እንደ አምበር ጭቃ፣ እንደ ፈድለ-ተቃርኗዊ ያሉ ያልገቡን ቃላት፣ አባባሎች፣ አገላለፆችን የምንለዋወጥበት፣ የምናስተረጉምበት፣ መጠነኛ ጨዋታ የምንፈጥርበት ሣሎን ኾኖ ለአንድ ዓመት ዘልቋል።&nbsp;&nbsp;&nbsp;እንደ ሀጂ ሙፍቲ ዑመር ኢድሪስ ያሉ፣ እንደ የምወድሽ በቀለ ያሉ፣ እንደ ነብይ መኮንን ያሉ ሰዎችን በሕይወት ስናጣ ኀዘናችንን፣ ትዝታችንን፣ ፍቅራችንን በጠቅላላው ስሜታችንን የምናንጸባርቅበት ልቅሶ መድረሻ ድንኳናችን ነው።&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;የታላላቅ ከያኔያንን የልደት ቀን ምክንያት በማድረግም ስለሕይወታቸውና ሥራዎቻቸው እናወጋለን። ለአብነትም የጂጂን ልደት በማስመልከት ግጥሞቿ ላይ ውይይት ማድረጋችን አንዱ ማሳያ ነው።&nbsp;አንዳንዴ ደግሞ የዝምታ ክብረበዓል እናከብራለን። ቀኑና ወሩ ሳይታወቅ የሚመጣ የዘምታ ክብረ በዓል አለን። አንዳንዴ የዝምታው ክብረ-በዓል ይረዝማል - ሲለን ደግሞ እናሳጥረዋለን።&nbsp;&nbsp;እንደ ዓይናለም ያሉ የሚያሳዝኑ ውብ ሰዎች ደግሞ አሉ፤ "የስደት ዓለም ብዕሬን አድርቆታል" ብሎ በኀዘን የተሰናበቱን። በእንደዚህ ያለ ምክንያት ድጋሚ የምናጣው ሌላ ሰው እንደማይኖረን ተስፋ እናደርጋለን።&nbsp; ደሞ ደሞ በእንቅልፍ ሰዓት ተደውሎ የረብሻ ቁርስ ቀርቦልንም ያውቃል። አንዳንዴም የተሳሳተ ሰው ወደ ኅብረቱ አስገብተን የቀደመ ፍቅር ቀስቅሰናል። በጥበብና በትዕግስትም ነገሩን ቋጭተናል። የጋሽ አበራ ለማ ሞገደኛው ነውጤ፣ የአውግቸው ተረፈ እያስመዘገብኩ ነው እና መሰል ትረካዎችን ተገባብዘናል።&nbsp;እንዲህ እንዲያ እያልን ለአንደኛው ዓመታችን በቅተናል። ሁለት … ሦስት …. አምስት … ዐሥር … ሃያ … እያልን ለሃያ አምስት ዓመት ያዝልቀን! … ከ25 ዓመት በላይ ጥሩ አይደለም! 🤗&nbsp;አመሰግናለሁ!ቢኒያም አቡራጥቅምት 23 / 2013

የሥነ ጽሑፍ ሣሎን የአንድ ዓመት ጉዞ ዳሰሳ - ከቢኒያም አቡራ

የ “ባልበላውም ጭሬ ልበትነው” ፖለቲካ አዲስ አበባ፣ #የመገንጠል ጥያቄና የአገር ህልውና ፈተና-ልደቱ አያሌው

ኢትዮጵያ ወደ ቀውስ-አንዳርጋቸው ጽጌ

Global Ethiopian Diaspora Open Letter,

To the Prime Minister of Ethiopia,

Addis Ababa, Ethiopia.

March 8, 2023,


Dr. Abiy Ahmed Ali,

The Ethiopian Diaspora has supported you and your administration in our hope for a generational transformation in Ethiopia. The Diaspora has also been a critical catalyst in sending much-needed remittance, direct investments, funds to save lives and alleviate the suffering caused by drought and conflict, provision of public health advice, materials during the COVID pandemic, as well as diplomatic and financial support for the construction of the Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD) on the Blue Nile.

On November 4, 2020, when TPLF launched an attack on the Ethiopian National Defense forces (ENDF) stationed in Tigray and expanded the conflict by invading the Amhara and Afar regions, the country faced an unprecedented diplomatic nightmare. Ethiopia was faced with crippling economic sanctions and immense pressure from the West and the international media. We organized and facilitated advocacy campaigns, provided diplomatic support, and lobbied the United States Congress, the United Nations, and other global bodies. We joined forces with pro-peace pan-African allies and staged massive worldwide protests to say "#NOMORE" and became the voice that Ethiopia was denied on the global stage.

We, the undersigned diaspora organizations globally, are leaders and key contributors who worked day and night on these and other efforts to help our native country in multifarious ways.  While doing so, we gave you the benefit of the doubt focusing on the threat to Ethiopia's sovereignty and unity despite your party’s controversial legacy of driving ethnic or identity politics. This, unfortunately, made us often look at defending the indefensible. We acted in good faith, guided by your promises and pledges to the Ethiopian people.

Regrettably, our faith in your leadership and hopes for real change have succumbed to broken promises. The fact of the matter, however, is that, unfortunately, the country is in an abysmal situation five years after you accede to power.  We are therefore obliged to write this open letter to you.

The following are some of our concerns and disappointments:

We are watching in horror the unabated human rights violations under your stewardship. Ethnically targeted mass arrests, summary executions, restrictions of free movement, and free speech, and grave crimes against humanity continue to be committed at scale, with the complicity of your administration.

Those at home who voice dissent or challenge your policies, including journalists and human rights activists, are jailed. The number of prisoners of conscience unjustly jailed across Ethiopia has surged.

The pattern of your administration's actions or lack thereof in critical matters of national interest has broken the public's trust. You have consistently ignored the rules of the parliamentary system by making unilateral decisions on essential items without even a semblance of interest in listening to alternative opinions.We are also watching with grave concern as your administration works to rehabilitate the criminal enterprise of TPLF while the TPLF is openly and blatantly violating the terms of the Pretoria peace agreement.

We are dismayed at your administration's tolerance of the wide-scale human rights violations, most notably in Oromia, and the admitted entanglement of Prosperity Party officials with the Oromo Liberation Army (OLA), a group parliament labeled as terrorists.

Horrific crimes against humanity, including gruesome reports of lynchings, rapes, and beheadings, have been committed on civilians, most notably targeting the Amharas, Orthodox Christians, and minority groups like Gurage and Gedeo, just to name a few.

Genocidal acts against Amhara civilians, resettled in Western Oromia during the 1980's famine, continue with utter impunity.

The pattern of collaboration among local officials, police, and security forces appears to demonstrate an organized ethnic-cleansing campaign rather than isolated tribal attacks. This has rightfully outraged Ethiopians and human rights activists throughout the world.

In contravention of the Constitution, your administration has played politics with religion. It has directly interfered with the affairs of religious institutions and undermined spiritual leaders.

Most notably, the Ethiopian Orthodox Tewahedo Church has been targeted, including the recent tragedy in Shashemene, where several churchgoers were shot dead by Oromia security forces.

You have been in power for five years! Beyond the creation of the ineffective "national dialogue commission," there has been no genuine effort or sense of urgency to end the failed TPLF-EPRDF apartheid-like ethnic politics or to reform the ethnic-based Constitution.  Instead of liberating Ethiopia from the shackles of tribal politics, your administration regrettably has chosen to normalize and expand the inequities of institutionalized tribalism.

The mass displacement of over 3.6 million people has made Ethiopia a land with the world with the highest number of internally displaced people (IDPs).

Actions by your administration under the pretext of urban development, including the forced demolition of non-Oromo-speaking citizens' homes in the suburbs of Addis Ababa, are making the IDP crises even worse. Homes are being bulldozed on thousands of men, women, and children without warning or contingency plans.

The rule of law requires that laws be applied equally, but your administration applies the Constitution arbitrarily and capriciously. A new ethnic-based region was created in southern Ethiopia for one ethnic group (Sidama) while simultaneously denying similar requests for other ethnic groups (Gurage and Wolayita.)

Security forces have shot at civilians, including peaceful protestors in Wolkite (ወልቂጤ) and churchgoers in Shashemene (ሻሸመኔ) towns. Security forces who kill civilians are never brought to justice.

Your administration's undertaking of the country's recorded history is questionable. The unmatched tolerance for groups defacing or demolishing cultural heritages and national symbols, the systematic tribalization of pan-Ethiopian institutions, and the demographic engineering in multicultural cities are deeply troubling.

Your administration has focused on a single ethnic cultural revolution rather than multiculturalism. The issue of Addis Ababa's ownership, the nation's capital city and diplomatic capital of Africa, resonating with a single ethnic group takeover is outrageous. It will open the door to a never-ending ethnic conflict and bloodshed.

Repressive actions such as banning the Ethiopian heritage flag and harassing people who wear these pan-African colors have now been escalated to prohibiting people from celebrating Adwa's victory at Menelik Square in Addis Ababa.

On March 2, 2023, your security forces stormed and desecrated St. George Ethiopian Orthodox Tewahedo Church during a church ceremony and indiscriminately tear-gassed people, causing several injuries and even death. The unprovoked attack on peacefully assembled citizens demonstrates a complete disregard for the rule of law and the emergence of a police state.

During the last five years, the country's borders have become defenseless. The country's sovereignty is being routinely violated, notably in areas bordering Sudan and South Sudan.

Like its predecessors, your administration has failed to ensure food security. According to the UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA), over 20 million people need "targeted assistance." The latest calamity is in Borana. The Government is too busy with image building by exporting wheat and "managing" damages on all fronts through the securitization of ethnicity.

Rampant corruption and nepotism within the Government are growing alarmingly, with the soaring inflation and total failure to make the Ethiopian economy manageable.

The gross negligence of your administration to redress these problems, and in some cases, support or ignore criminal activities of Federal and Oromia regional government officials, has allowed the culture of impunity to flourish at scale. The responsibility for why and under whose authority such problematic policies have been pursued lies on you — the Prime Minister, the Head of Government, and the Commander in Chief of the Armed Forces.

Unless a targeted and decisive corrective action is taken, Ethiopia will be the only country in the world that is directly involved in working against itself and on a path to self-destruction. History will judge our society, your government, and, above all, you personally, on how effectively you handle these crises.

The Ethiopian Diaspora is therefore obliged to be a voice for the voiceless Ethiopian people. Now is your opportunity to demonstrate that you can honor your pledges. Therefore, we request your administration to act with urgency to immediately change this dangerous trajectory and take decisive corrective actions to right the wrongs, protect the citizenry of Ethiopia, and redress grievances.  

At stake is the survival of Ethiopia as a nation. To avoid the trajectory of State collapse, your government must be inclusive of all stakeholders to move Ethiopia out of the dilemma your administration has put her in.

May God bless Ethiopia! And Her people!

Worldwide Ethiopian Diaspora Open Letter to Dr. Abiy Ahmed, Prime Minister of Ethio

የአለም አቀፍ ኢትዮጵያውያን ዲያስፖራ ግልፅ ደብዳቤ ለዶ/ር አብይ አህመድ የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር

ዶ/ር ለማ መገርሳን፣ አቶ ደመቀ መኮንንን፣ አቶ ገዱ አንዳርጋቸውን የመሳሰላችሁና “በቲም ለማ” ስም በለውጥ ሐዋሪያነት በህዝብ ስትሞገሱ የነበራችሁ ወገኖች - “ህይወታችንን ቁማር አስይዘን አመጣነው”  ያላችሁት ለውጥ ከሽፎ ሀገሪቱ እናንተው ለስልጣን ባበቃችሁት መሪ እንዲህ ላለ አደጋ ስትጋለጥ የእናንተ ሚና በዝምታ አድፍጦ መኖር፣ ወይም የአገዛዙ ታዛዥና አገልጋይ መሆን ነበረበትን?” 

አቶ አዲሱ ለገሰን፣ አቶ ተፈራ ዋልዋን፣ ዶ/ር አርከበ ዕቁባይን፣ አቶ ኩማ ደመቅሳን፣ አቶ ህላዊ ዮሴፍን የመሳሰላችሁና የ17 ዓመቱ መራራ የትጥቅ ጥግል አካል የነበራችሁ ወገኖች - “ሙሉ የወጣትነት  ዕድሜአችሁን በታጋይነት ያሳለፋችሁትና ብዙ ሺህ ጓዶቻችሁን በረሃ ላይ ቀብራችሁ የመጣችሁት ታገልንለት ያላችሁት ሀገርና ህዝብ እንዲህ በህልውና አደጋ ላይ ሲወድቅ የፖለቲካ ጡረተኛ ሆናችሁ 
በዝምታና በትዝብት ለማየት ነበርን?”
ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስን፣ ፕሮፌሰር ብርሀኑ ነጋን፣ ዶ/ር አረጋዊ በርሄን፣ ዶ/ር በለጠ ሞላን የመሳሰላችሁ የተቃዋሚ ፓርቲ አመራር የሆናችሁና ሹመት ላይ የምትገኙ ወገኖች - “ለብዙ ዓመታት የደከማችሁበት የተቃውሞ ትግል የመጨረሻ ግብ የአምባገነን መሪ ሹመት ተቀብሎ የ አገዛዝ ስርዓት አጃቢና ተባባሪ ለመሆን ነበርን?” 
ክብርት ፕሬዚደንት ሣህለወርቅ ዘውዴን፣ ዶ/ር ዳንኤል በቀለን፣ ወ/ሮ መዓዛ አሸናፊን፣ ወ/ሪት ብርቱካን ሚደቅሳን፣ ፕሮፌሰር መስፍን አርዓያን፣ ዲያቆን ዳንኤል ክብረትን የመሳሰላችሁና ከፍተኛ የሞራል ልዕልናና የህዝብ አክብሮት ያተረፋችሁ ወገኖች - “የህይወት ዘመናችሁ የመጨረሻ ስኬት ከአምባገነን ስርዓት ሹመት ተቀብሎ የአገዛዝ መዋቢያ ጌጥ መሆን ነውን?” 

በ27 ዓመቱ የትግል እንቅስቃሴ የፓርቲ አመራር፣ አክቲቪስትና ጋዜጠኛ ሆናችሁ በግንባር ቀደምትነት ስትታገሉ የምናውቃችሁ አቶ አንዳርጋቸው ጽጌን፣ አርቲስት ታማኝ በየነን፣ አቶ አንዱዓለም አራጌንና አቶ የሺዋስ አሰፋን የመሳሰላችሁ ወገኖች - “የዛሬው አገዛዝ በሁለንተናዊ መልኩ ከትናንቱ አገዛዝ የባሰና የከፋ ሆኖ እያለ ዝምታን በመምረጥ ወይም ያልተገባ ሰበብ አስባብ በመስጠት ስርዓቱን ማባባል 
ወይም በለሆሳስ መደገፍ የመረጣችሁት ቀድሞውንም የትግላችሁ የመጨረሻ ግብ የስርዓት ለውጥ ሳይሆን የህወሐት መውደቅና የጠቅላይ ሚኒስትር ለውጥ ነበር ማለት ነውን?” 

በአጠቃላይ ከዚህ በላይ የተጠቀሳችሁ ወገኖችና በስራችሁ ስኬት የህዝብ አድናቆትንና ክብር ያተረፋችሁ ተዋቂ ስፖርተኞች፣ የኪነ ጥበብ ሰዎች፣ ጋዜጠኞች፣ ምሁራን፣ የሃይማኖት አባቶችና የሀገር ሽማግሌዎች፣ በተለያየ ደረጃ ሀገራችሁን ያገለገላችሁ የቀድሞ ባለስልጣናት፣ ወዘተ …ታዋቂና ባለዝና ብቻ ሳትሆኑ የሀገሩ ልሂቃንም ጭምር ናችሁና በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ የህዝቡ መሪዎች የመሆን ኃላፊነት አለባችሁ።
ዝናና ክብር ያለሀገርና ህዝብ ትርጉም የለውም። በሀገር መፍረስ ከሚመጣው አደጋም ማናችንም ተለይተን አንተርፍም። የወቅቱ ትግል ከፖለቲካ በላይ የሀገር ህልውና ጉዳይ መሆኑን በመገንዘብ ቢያንስ ስለአገዛዙ ያለንን ተቃውሞ በድፍረትና በጋራ ‘ጮክ ብለን…’ ልናሰማ ይገባል። በአንድ አምባ-ገነን መሪ ምክንያት ሀገር ሲፈርስ ዝም ብሎ ማየት “ባላገር” ነኝ ብሎ ከሚያምን ማንኛውም ዜጋ አይጠበቅምና የታሪክና የትውልድ ሃላፊነታችንን በጋራ እንወጣ።

ልደቱ አያሌው 
የካቲት 25 ቀን 2015 ዓ.ም


